Η πρόσφατη σειρά εκθέσεων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τα οικονομικά των πολιτικών κομμάτων στην Κύπρο (περίοδος 2016–2021) έφερε στο προσκήνιο μια αναγκαία συζήτηση για το κομματικό μας σύστημα. Παρά τη θέσπιση αυστηρού νομικού πλαισίου, αρκετά κόμματα εξακολουθούν να μην συμμορφώνονται πλήρως με τους κανόνες διαφάνειας και ελέγχου.
Η στιγμή δεν είναι τυχαία· βρισκόμαστε λίγους μήνες πριν από την εκκίνηση της προεκλογικής περιόδου για τις βουλευτικές εκλογές του 2026 και το ζήτημα της διαφάνειας αγγίζει πλέον την ίδια την πολιτική αξιοπιστία του συστήματος.
Όταν η λογοδοσία μένει στα χαρτιά
Σύμφωνα με τις εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, διαπιστώνονται:
- Καθυστερήσεις στην υποβολή ελεγμένων οικονομικών καταστάσεων,
- Ανακρίβειες ή ελλείψεις στις δημοσιοποιημένες λίστες εισφορών,
- Ανεπαρκείς εσωτερικοί έλεγχοι, ιδιαίτερα σε μη κοινοβουλευτικά κόμματα,
- Σημαντικά ποσά (περίπου €1,12 εκ.) που φαίνεται να συνδέονται με πρόσωπα/εταιρείες του προγράμματος πολιτογραφήσεων, χωρίς να παραβιάζεται απαραίτητα ο νόμος — αλλά αφήνοντας σκιές.
Αν και το νομικό πλαίσιο προβλέπει ανώτατα όρια στις δωρεές (€50.000 ανά φυσικό πρόσωπο/έτος, €1.000 για ανώνυμες), η πραγματικότητα δείχνει ότι οι κανόνες εφαρμόζονται αποσπασματικά και ετεροχρονισμένα.
Οι χρηματοδοτικές συνέπειες
Η κρατική χορηγία προς τα κόμματα (22% ισόποσα και 78% αναλογικά με την εκλογική τους δύναμη) συνοδεύεται από την υποχρέωση διαφάνειας.
Ωστόσο, υπάρχουν καταγεγραμμένες περιπτώσεις λανθασμένων κατανομών και ανακλήσεων ποσών — με χαρακτηριστική υπόθεση του 2021 όπου ζητήθηκε επιστροφή περίπου €575.000 λόγω λανθασμένης επιμεριστικής φόρμουλας.
Αν παρόμοια φαινόμενα επαναληφθούν ενόψει εκλογών, δεν αποκλείεται να τεθούν περιορισμοί ή και αναστολές στην εκταμίευση κρατικής χορηγίας προς παραβάτες — με άμεσες συνέπειες στην προεκλογική τους εκστρατεία.
ΚΑΘΕ ΠΡΩΙ · 19 Νοεμβρίου 2026 Η Πολιτική Ημέρα Η συνολική εικόνα της πολιτικής επικαιρότητας, σε τρία λεπτά. Διαβάστε το σημερινόΕπιμέλειαΠολιτικό κόστος μεγαλύτερο από οικονομικό
Η κοινωνική διάσταση ίσως είναι η πιο επικίνδυνη για τα κόμματα:
σε όλες σχεδόν τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων ετών, τα πολιτικά κόμματα καταγράφουν τα χαμηλότερα επίπεδα εμπιστοσύνης ανάμεσα στους θεσμούς.
Μια εικόνα «αδιαφάνειας» ή «εσωστρέφειας» σε ζητήματα χρηματοδότησης μπορεί:
- να ενισχύσει την αποχή,
- να τροφοδοτήσει την ψήφο διαμαρτυρίας προς μικρότερα ή νέα κόμματα,
- ή να αποσταθεροποιήσει τις εσωτερικές ισορροπίες στα παραδοσιακά κόμματα.
Σε μια περίοδο πολιτικής ρευστότητας, το πολιτικό κόστος της αδιαφάνειας μπορεί να αποδειχθεί πολλαπλάσιο του οικονομικού προστίμου.
Η διαφάνεια δεν είναι τεχνικό ζήτημα· είναι προϋπόθεση δημοκρατικής νομιμοποίησης.
Η φετινή προεκλογική περίοδος θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ:
αν τα κόμματα δεν δώσουν άμεσα δημόσιο λογαριασμό για τα οικονομικά τους, κινδυνεύουν να μπουν στην εκλογική μάχη με λιγότερους πόρους και ακόμη λιγότερη εμπιστοσύνη.





