Το 24ο Παγκύπριο Συνέδριο του ΑΚΕΛ ολοκληρώθηκε, με τον Στέφανο Στεφάνου να επανεκλέγεται πανηγυρικά στην ηγεσία του κόμματος και το πολιτικό στίγμα να ανανεώνεται αλλά και να επαναβεβαιώνεται. Ήταν το πρώτο συνέδριο κατά το οποίο ο Γενικός Γραμματέας εξελέγη απευθείας από τους συνέδρους, αποσπώντας ποσοστό 96,5%, χωρίς αντίπαλο υποψήφιο. Η Κεντρική Επιτροπή που εξελέγη παρουσιάζει ανανέωση αλλά και μία καθαρή ιδεολογική κατεύθυνση.
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν το ΑΚΕΛ παραμένει μια πολιτική σταθερά για την Κύπρο ή αν διαμορφώνει τη στρατηγική του με τρόπο που κινδυνεύει να αποκοπεί από τις μεταβαλλόμενες κοινωνικές και πολιτικές δυναμικές.
Η ηγεσία του κόμματος, μέσα από τις εργασίες του Συνεδρίου και τις δημόσιες τοποθετήσεις της, έδωσε έμφαση στη διατήρηση της ιδεολογικής συνέπειας, προτάσσοντας την ανάγκη για ανανέωση προσώπων, δομών και μεθόδων, αλλά όχι ιδεολογικών αρχών. Ο ΓΓ του κόμματος μίλησε για «ανανέωση χωρίς απώλεια ταυτότητας», κάνοντας λόγο για ένα κόμμα που αντλεί τη δύναμή του «επειδή έχει την ιδεολογία του». Για την ηγεσία του ΑΚΕΛ, η Αριστερά μπορεί να έχει ρόλο και λόγο, ακριβώς επειδή αντιστέκεται σε φαινόμενα λαϊκισμού, αποπολιτικοποίησης και ιδιώτευσης.
Η ίδια η νέα Κεντρική Επιτροπή φαίνεται να ενισχύει αυτή την κατεύθυνση. Όπως σχολιάστηκε, η πλειοψηφία της αποτελείται από στελέχη που εκφράζουν πιο ξεκάθαρα ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Για κάποιους, αυτή η εξέλιξη συνιστά επιβεβαίωση της ιδεολογικής συνέπειας του κόμματος και διασφάλιση της ενότητας. Για άλλους, ωστόσο, υποδηλώνει περιορισμό της προσπάθειας διεύρυνσης προς τις μετριοπαθείς δυνάμεις του κέντρου και μειωμένη προσαρμοστικότητα στις απαιτήσεις ενός σύνθετου εκλογικού ακροατηρίου.
Η απόφαση του ΑΚΕΛ να τερματίσει τις «Νέες Δυνάμεις» και να δημιουργήσει τη «Κοινωνική Συμμαχία» αποτελεί επίσης στοιχείο της νέας στρατηγικής. Στόχος, σύμφωνα με τη ρητορική της ηγεσίας, είναι η πολιτική συμπόρευση με προσωπικότητες και σύνολα που βρίσκονται εκτός του σκληρού κομματικού πυρήνα, αλλά συμμερίζονται τις βασικές αρχές της Αριστεράς. Το κατά πόσο αυτή η δομή θα αποδειχθεί πιο λειτουργική και αποτελεσματική από τον προκάτοχό της, παραμένει ανοιχτό.
Το ΑΚΕΛ επιχειρεί να παρουσιαστεί ως πολιτική σταθερά, σε αντιπαραβολή με προσωποπαγή σχήματα και συγκυριακές κινήσεις. Η αναφορά στον ρόλο της Αριστεράς ως εγγυητή κοινωνικών κατακτήσεων, δημοκρατίας και διαφάνειας, επανέρχεται σταθερά στον λόγο της ηγεσίας. Ταυτόχρονα, τίθενται εκ νέου στο επίκεντρο ζητήματα όπως το Κυπριακό, η ενεργειακή ασφάλεια, η κοινωνική ανισότητα και η προστασία του περιβάλλοντος, σε μια προσπάθεια επανασύνδεσης με την κοινωνική βάση.
Από την άλλη, οι επικριτές του κόμματος υποστηρίζουν ότι το Συνέδριο δεν σηματοδότησε ουσιαστικό άνοιγμα στην κοινωνία ή κάποια στρατηγική υπέρβασης της εκλογικής στασιμότητας.
Η επικέντρωση στην ιδεολογική «καθαρότητα» μπορεί να εξασφαλίζει συνοχή στο εσωτερικό του κόμματος, αλλά ενδεχομένως να δυσκολεύει την προσέγγιση με ένα εκλογικό σώμα που δείχνει αυξανόμενη αποστροφή προς τα παραδοσιακά πολιτικά σχήματα.
Η πολιτική διαχείριση αποχωρήσεων στελεχών από την Κοινοβουλευτική Ομάδα, θα είναι ακόμη μια δοκιμασία. Αν και προνοείται δυνατότητα εξαίρεσης για κάποιους, η ανάγκη αντικατάστασης των προσώπων αυτών με υποψηφιότητες που θα διατηρούν ή και θα ενισχύουν την εκλογική απήχηση του κόμματος είναι κρίσιμη.
Στο επόμενο διάστημα, το ΑΚΕΛ καλείται να διαχειριστεί την εσωτερική του συγκρότηση, να οργανώσει το πλάνο του ενόψει Βουλευτικών Εκλογών και να μετουσιώσει τις διακηρύξεις του σε πειστικές κοινωνικές παρεμβάσεις. Το στοίχημα είναι αν μπορεί να μετατρέψει την ιστορική του συνέχεια και την ιδεολογική του σταθερότητα σε πολιτικό πλεονέκτημα – ή αν ο δημόσιος λόγος του θα κριθεί από ένα μέρος της κοινωνίας ως ανακύκλωση πολιτικών σχημάτων και προσεγγίσεων του περασμένου αιώνα.
